Πόσα ξοδεύουν κάθε μήνα τα νοικοκυριά για αγορές

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα αποτελέσματα της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) έτους 2018. Η έρευνα διενεργήθηκε σε δείγμα 6.502 ιδιωτικών νοικοκυριών στο σύνολο της χώρας.

→ Η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές, κατά το 2018, ανήλθε στα 1.441,03 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 1,9% σε σχέση με το 2017.

→ Το 50% των νοικοκυριών δαπανούν περισσότερα από 1.158 ευρώ το μήνα.

→ Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ενοικιασμένη κατοικία δαπανούν το 17,8% του προϋπολογισμού τους κατά μέσο όρο για ενοίκιο.

→ Το μερίδιο της μέσης δαπάνης για είδη διατροφής και στέγαση των νοικοκυριών του φτωχότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 55,4% των δαπανών των νοικοκυριών, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 24,9%.

Η συνολική μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών (αγορές), για το 2018, ανήλθε στα 5.834.368.771 ευρώ (Πίνακας Α) παρουσιάζοντας αύξηση 1,1%, δηλαδή 65.520.740 ευρώ, σε σύγκριση με το 2017. Η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές, κατά το 2018, ανήλθε στα 1.441,03 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 1,9% (26,94 ευρώ) σε σχέση με το 2017. Η μέση συνολική δαπάνη για κάθε άτομο, το 2018, ανήλθε στα 557,86 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 1,9% (10,35 ευρώ), σε σύγκριση με το 2017.

Σε πραγματικούς όρους, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών αυξήθηκε σε ποσοστό 1,3% ή 18,47 ευρώ, λόγω της επίδρασης του πληθωρισμού, σύμφωνα με τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του έτους 2018 (0,6%).

• Όπως προκύπτει από τον Πίνακα 1, καθώς και το Γράφημα 1, όπου απεικονίζεται η ποσοστιαία κατανομή της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών, στις δώδεκα (12) βασικές κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών (COICOP-HBS 20131, ταξινόμηση που χρησιμοποιείται στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Στατιστικού Συστήματος) για τα έτη 2018 και 2017, το μεγαλύτερο μερίδιο των δαπανών του μέσου προϋπολογισμού των νοικοκυριών αφορά στα είδη διατροφής (20,2%) και ακολουθούν η στέγαση (14,1%) και οι μεταφορές (13,0%), ενώ στις υπηρεσίες εκπαίδευσης αντιστοιχεί το μικρότερο μερίδιο των δαπανών (3,2%).

• Το καταναλωτικό πρότυπο, σε ποσοστά επί του μέσου όρου μηνιαίων δαπανών των νοικοκυριών της Χώρας, σύμφωνα με τις δώδεκα (12) κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών ατομικής κατανάλωσης, παρουσιάζεται στα Γραφήματα 1 και 2, και στους Πίνακες 1 και 2. Συγκεκριμένα:
– Μεταξύ του 2017 και του 2018 το καταναλωτικό πρότυπο δεν παρουσίασε σημαντικές μεταβολές, παρατήρηση που ισχύει τόσο για τις τρέχουσες όσο και για τις σταθερές τιμές.
– Αναλυτικότερα, σε τρέχουσες τιμές η ποσοστιαία κατανομή των δώδεκα (12) κατηγοριών έχει ως εξής: είδη διατροφής 20,2%, στέγαση 14,1%, μεταφορές 13,0%, ξενοδοχεία, καφενεία και εστιατόρια 10,8%, διάφορα αγαθά και υπηρεσίες 8,5%, υγεία 7,5%, είδη ένδυσης και υπόδησης 5,8%, αναψυχή και πολιτισμός 4,7%, διαρκή αγαθά 4,4%, επικοινωνίες 4,1%, οινοπνευματώδη ποτά και καπνός 3,7% και εκπαίδευση 3,2%. Κατά το 2018 δεν καταγράφηκε καμία μεταβολή στη σειρά κατανομής των εν λόγω κατηγοριών σε σχέση με το 2017.
– Η μεγαλύτερη μεταβολή δαπανών των νοικοκυριών, σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα (2017), παρατηρείται σε ξενοδοχεία, καφενεία και εστιατόρια (αύξηση 5,1%), ενώ ακολουθούν οι δαπάνες για υγεία (αύξηση 4,5%) και για αναψυχή και πολιτισμό (αύξηση 2,9%). Δέκα από τις δώδεκα κατηγορίες δαπανών παρουσιάζουν αύξηση, με τη μικρότερη να είναι της τάξεως του 0,8% στα είδη διατροφής και την εκπαίδευση. Οι κατηγορίες για τις οποίες παρατηρείται μείωση της μέσης μηνιαίας δαπάνης είναι τα οινοπνευματώδη ποτά και ο καπνός (1,6%) και τα διάφορα αγαθά και υπηρεσίες (1,2%) (Πίνακας 1).
• Η μεγαλύτερη μεταβολή στην ποσοστιαία συμμετοχή των κατηγοριών, σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα (2017), (αύξηση 0,3 ποσοστιαίες μονάδες) παρατηρείται στα ξενοδοχεία, καφενεία και εστιατόρια. Τέσσερις από τις δώδεκα κατηγορίες παρουσιάζουν ποσοστιαία αύξηση συμμετοχής που κυμαίνεται από 0,1 ποσοστιαίες μονάδες (αναψυχή-πολιτισμός) έως 0,3 ποσοστιαίες μονάδες (ξενοδοχεία, καφενεία και εστιατόρια), έξι κατηγορίες παρουσιάζουν ποσοστιαία μείωση συμμετοχής που φτάνει έως τις 0,2 ποσοστιαίες μονάδες (είδη διατροφής), ενώ δύο κατηγορίες παραμένουν αμετάβλητες (ένδυση και υπόδηση, στέγαση) (Πίνακας 1).
• Η μεγαλύτερη μεταβολή δαπανών σε σταθερές τιμές 2018, σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα του 2017, παρατηρείται στις επικοινωνίες (μείωση 4,8%) και ακολούθως στα οινοπνευματώδη ποτά και καπνό (μείωση 3,4%) και στα διάφορα αγαθά και υπηρεσίες (μείωση 0,5%). Αύξηση σε σταθερές τιμές 2018 παρουσιάζουν εννέα κατηγορίες δαπανών (είδη διατροφής, ένδυση και υπόδηση, στέγαση, διαρκή αγαθά, υγεία, μεταφορές, αναψυχή και πολιτισμός, εκπαίδευση και ξενοδοχεία, καφενεία και εστιατόρια). Η αύξηση αυτή κυμαίνεται από 0,4% στα είδη διατροφής έως 4,0% στα ξενοδοχεία, καφενεία και εστιατόρια (Πίνακας 2).
• Η μεγαλύτερη μεταβολή στην ποσοστιαία συμμετοχή των διάφορων δαπανών σε σταθερές τιμές 2018, παρατηρείται στα ξενοδοχεία, καφενεία και εστιατόρια (0,3 ποσοστιαίες μονάδες) σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα του 2017. Έξι από τις δώδεκα κατηγορίες παρουσιάζουν ποσοστιαία αύξηση συμμετοχής που κυμαίνεται από 0,1 ποσοστιαίες μονάδες (είδη υπόδησης και ένδυσης, διαρκή αγαθά, μεταφορές, αναψυχή και πολιτισμός) έως 0,3 ποσοστιαίες μονάδες (ξενοδοχεία, καφενεία και εστιατόρια), πέντε κατηγορίες παρουσιάζουν ποσοστιαία μείωση συμμετοχής που κυμαίνεται από 0,1 ποσοστιαίες μονάδες (στέγαση, διάφορα αγαθά και υπηρεσίες) έως 0,3 ποσοστιαίες μονάδες (επικοινωνίες), ενώ η Εκπαίδευση παραμένει αμετάβλητη (Πίνακας 2).

• Μεγαλύτερη αύξηση στη μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών (τρέχουσες τιμές) στις υποκατηγορίες δαπανών, σε σχέση με το προηγούμενο έτος (2017), καταγράφεται στις οικονομικές υπηρεσίες-συνδρομές σε πιστωτικές κάρτες, αμοιβές λογιστών κ.λπ. (79,8%) και στον τηλεφωνικό εξοπλισμό (28,8%), ενώ μεγαλύτερη μείωση καταγράφεται στα προσωπικά είδη- κοσμήματα, ωρολόγια χειρός, γυαλιά ηλίου κ.λπ. (16,4%). Γραφική απεικόνιση αυτών δίνεται στο Γράφημα 2, όπου παρουσιάζονται οι υποκατηγορίες δαπανών με τις πέντε μεγαλύτερες θετικές και τις πέντε μεγαλύτερες αρνητικές ποσοστιαίες μεταβολές.
• Στον Πίνακα 3 παρουσιάζεται η μέση μηνιαία δαπάνη για όλα τα νοικοκυριά από το 2014 έως και το 2018, σε τρέχουσες τιμές.
• Όσον αφορά στις δαπάνες στα είδη διατροφής, σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα (2017), παρατηρείται μείωση της μηνιαίας δαπάνης (τρέχουσες τιμές), για γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά (1,7%) και έλαια και λίπη (0,9%), ενώ παρατηρείται αύξηση της μηνιαίας δαπάνης για φρούτα (5,0%), καφέ, τσάι και κακάο (3,1%), μεταλλικά νερά, αναψυκτικά, χυμοί φρούτων και λαχανικών (1,8%), ζάχαρη, μαρμελάδες, μέλι κ.λπ. (1,7%), λαχανικά (1,6%), αλεύρι, ψωμί και δημητριακά (1,4%), ψάρια (0,6%), λοιπά είδη διατροφής (0,3%) και κρέας (0,3%) (Πίνακας 4).
• Η ποσοστιαία συμμετοχή των υποκατηγοριών δαπανών των ειδών διατροφής δεν παρουσίασε μεταβολή μεταξύ των ετών 2017 και 2018 στις πέντε από τις ένδεκα υποκατηγορίες (Πίνακας 4, Γράφημα 3). Μεγαλύτερη αύξηση παρατηρείται στα φρούτα (0,3 ποσοστιαίες μονάδες), σε ζάχαρη, μαρμελάδες, μέλι κ.λπ. και στα λαχανικά (0,1 ποσοστιαίες μονάδες), ενώ η μεγαλύτερη μείωση παρατηρείται στα γαλακτοκομικά προϊόντα και στα αυγά (0,4 ποσοστιαίες μονάδες).