Ενημέρωση Διπλωματικών Συντακτών από την Εκπρόσωπο του Υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, σχετικά με τις εξελίξεις στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή
Ad - Διαφήμιση
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Καλή σας μέρα και καλώς ήλθατε στη σημερινή ειδική ενημέρωση του Υπουργείου Εξωτερικών που αφορά αποκλειστικά στις εξελίξεις στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή.
Ξεκινώ με μια δήλωση σχετικά με τη θέση της Ελλάδας ως προς τις τελευταίες εξελίξεις:
Η Ελλάδα παρακολουθεί τις εξελίξεις στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή.
Εκφράζουμε την ανησυχία για την κατάσταση στην περιοχή. Καλούμε όλα τα μέρη σε άμεση αποκλιμάκωση και αυτοσυγκράτηση, ώστε να αποφευχθεί μια περιφερειακή ανάφλεξη, με δυνητικά σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.
Καλούμε σε πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Στηρίζουμε τη διπλωματία. Βιώσιμες λύσεις στις προκλήσεις ασφαλείας της περιοχής μπορεί να επιτευχθούν μόνο μέσω διαπραγματεύσεων, μέσω της διπλωματικής οδού.
Η Ελλάδα έχει επανειλημμένα εκφράσει την έντονη ανησυχία της σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η πλήρης συμμόρφωση με τη Συνθήκη Μη Διασποράς Πυρηνικών όπλων και συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας είναι απαραίτητες. Είναι, επίσης, ευρέως αποδεκτό ότι η πλήρης εποπτεία των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων του, αποτελεί προϋπόθεση για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Η Ελλάδα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη θαλάσσια ασφάλεια στον Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα. Μας ανησυχούν οι αναφορές περί κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Καλούμε όλα τα μέρη να απόσχουν από οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, την ασφάλεια των ναυτικών, να απειλήσει το παγκόσμιο εμπόριο και την εφοδιαστική αλυσίδα, παραβιάζοντας κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας.
Η προστασία των αμάχων και ο σεβασμός του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου παραμένουν απόλυτες προτεραιότητες. Η τήρηση από όλα τα κράτη-μέλη του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και του Δικαίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμη στην παρούσα συγκυρία.
Ο Υπουργός Εξωτερικών βρίσκεται από την πρώτη στιγμή σε συνεχή επαφή με τους εταίρους και συμμάχους της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή. Επιπλέον, συμμετείχε την 1η Μαρτίου σε έκτακτη συνάντηση, μέσω τηλεδιάσκεψης, των Υπουργών Εξωτερικών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αντικείμενο τα τελευταία γεγονότα στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή, στην οποία τόνισε τη σημασία:
-της αποκλιμάκωσης και της διπλωματίας
-του ουσιαστικού ελέγχου του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν
-του ασφαλούς επαναπατρισμού των Ευρωπαίων πολιτών
-της θαλάσσιας ασφάλειας
-του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Παράλληλα, εξέφρασε την αλληλεγγύη της Ελλάδας προς τις χώρες του Κόλπου και την ανάγκη ελέγχου διακίνησης ψευδών πληροφοριών.
Επισημαίνω την Κοινή Δήλωση, η οποία επετεύχθη μεταξύ και των 27 κρατών-μελών, στην οποία ζητείται ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και του Χάρτη των ΗΕ. Κάλεσαν και οι 27 όλα τα μέρη να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, ώστε να διασφαλισθεί η προστασία των πολιτών και η περιφερειακή ασφάλεια.
Την ίδια ημέρα είχε τηλεδιάσκεψη με τους επικεφαλής των Διπλωματικών και Προξενικών Αρχών της Ελλάδας στην περιοχή, από τους οποίους ενημερώθηκε αναλυτικά σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στο πεδίο και έδωσε σχετικές οδηγίες διαχείρισης της ιδιαίτερα περίπλοκης αυτής κατάστασης. Συμμετείχε, βεβαίως, και στη χθεσινή τηλεδιάσκεψη του Πρωθυπουργού με τους επικεφαλής των Αρχών μας, οι οποίοι ενημέρωσαν για την κατάσταση των Ελλήνων πολιτών, τα αιτήματα επαναπατρισμού που έχουν καταγραφεί στις χώρες που έχουν επηρεαστεί από τον πόλεμο και τις ανάγκες που έχουν για να φέρουν εις πέρας το έργο τους.
Το Υπουργείο Εξωτερικών έχει ενεργοποιήσει τη Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων, ώστε να παρασχεθεί προξενική συνδρομή σε όσους έχουν ανάγκη.
Δεδομένης της επικρατούσας ρευστής κατάστασης, προτεραιότητα και βασικό μας μέλημα είναι η προστασία των Ελλήνων πολιτών και ο ασφαλής επαναπατρισμός τους.
Επίσης, έχουν ενεργοποιηθεί στο Υπουργείο Εξωτερικών συνολικά 12 τηλεφωνικές γραμμές έκτακτης ανάγκης, στις οποίες δύνανται να καλούν οι Έλληνες πολίτες που βρίσκονται στις χώρες αυτές και θέλουν να έχουν οποιαδήποτε σχετική ενημέρωση. Σύμφωνα με τη χθεσινοβραδινή επικαιροποίηση, πέντε από αυτές είναι αποκλειστικά για πληροφορίες για Έλληνες πολίτες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Όλες οι ελληνικές Πρεσβείες και Προξενεία στην περιοχή βρίσκονται σε διαρκή επαγρύπνηση και επικοινωνία με τους Έλληνες πολίτες.
Ειδικότερα αναφέρομαι στις:
• Πρεσβεία της Ελλάδας στην Τεχεράνη (Ιράν)
• Πρεσβεία της Ελλάδας στο Αμμάν (Ιορδανία)
- Πρεσβεία της Ελλάδας στο Άμπου Ντάμπι (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα)
• Πρεσβεία της Ελλάδας στη Βαγδάτη (Ιράκ)
• Πρεσβεία της Ελλάδας στη Βηρυτό (Λίβανος)
• Πρεσβεία της Ελλάδας στο Κουβέιτ (Κουβέιτ)
Για το Μπαχρέιν, παράλληλη διαπίστευση έχει η Πρεσβεία μας στο Κουβέιτ, όπου λειτουργεί και Άμισθο Προξενείο της Ελλάδας στη Μανάμα (Μπαχρέιν)
• Πρεσβεία της Ελλάδας στην Ντόχα (Κατάρ)
• Πρεσβεία της Ελλάδας στο Ριάντ (Σαουδική Αραβία), η οποία είναι και αρμόδια για το Ομάν, στο οποίο λειτουργεί και το Άμισθο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στη Μασκάτ (Ομάν)
• Πρεσβεία της Ελλάδας στο Τελ Αβίβ (Ισραήλ)
• Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στα Ιεροσόλυμα (Ισραήλ)
Για όλες αυτές τις Αρχές μας είναι αναρτημένα και επικαιροποιούνται τακτικά τα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης, καθώς και οι πλατφόρμες εγγραφής Ελλήνων πολιτών.
Για τον επαναπατρισμό των Ελλήνων πολιτών υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο. Και εναλλακτικά σχέδια σε περίπτωση συνέχισης των περιορισμών. Απαραίτητη προϋπόθεση για την έναρξη της επιχείρησης επαναπατρισμού είναι η αποκατάσταση της εναέριας κυκλοφορίας. Με την αποκατάσταση αυτής, οι διπλωματικές Αρχές είναι σε ετοιμότητα να παράσχουν κάθε αναγκαία συνδρομή προς τους Έλληνες πολίτες που επιθυμούν να επιστρέψουν στη χώρα.
Έως και τώρα, ο εναέριος χώρος παραμένει κλειστός στη συντριπτική πλειοψηφία των χωρών της περιοχής. Ως εκ τούτου, καμία πτήση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Σε χώρες που υπάρχουν Έλληνες πολίτες και ο εναέριος χώρος είναι ανοιχτός, το Υπουργείο Εξωτερικών σχεδιάζει πτήσεις επαναπατρισμού.
Για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι, σε ό,τι αφορά στους εναέριους χώρους και σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες που έλαβα από τις Αρχές μας, στο Ισραήλ, ο εναέριος χώρος είναι κλειστός, στο Ιράν είναι κλειστός, στην Ιορδανία, ανοικτός. Στο Κουβέιτ και Μπαχρέιν, κλειστός, στον Λίβανο, ανοιχτός, στο Κατάρ, κλειστός, στα Ηνωμένα Αραβικά Αραβικά Εμιράτα, κλειστός.
Προτεραιότητα, επαναλαμβάνω, είναι ο ασφαλής επαναπατρισμός των Ελλήνων πολιτών. Αντιλαμβάνεστε ότι για λόγους ασφαλείας δεν μπορούμε να επεκταθούμε σε οτιδήποτε έχει να κάνει με ό,τι προγραμματίζεται και σχεδιάζεται αναφορικά με τις πτήσεις επαναπατρισμού.
Θα ήθελα να τονίσω εδώ και να γίνει κατανοητό ότι πρόκειται για μία εμπόλεμη κατάσταση. Η κατάσταση επί του πεδίου είναι πολύ δύσκολη και σύνθετη και τη διάρκεια αυτής δεν μπορούμε να την προσδιορίσουμε, είναι άγνωστη. Ως εκ τούτου, οι Έλληνες πολίτες παρακαλούνται, μέχρι να ξεκαθαρίσει η εικόνα, να ακολουθούν τις οδηγίες των επιτοπίων Αρχών, να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις που δημοσιεύονται, είτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης των Αρχών μας είτε του Υπουργείου.
Την Τετάρτη, 4 Μαρτίου και ώρα 1 μ.μ., θα συγκληθεί, υπό την προεδρία του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής, με θέμα τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Ευχαριστώ πολύ. Στη διάθεσή σας.
Θ. ΜΠΑΛΟΔΗΜΑΣ: Ο κ. Rubio ή κάποιος άλλος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης ενημέρωσε μήπως τον κ. Γεραπετρίτη στην συνάντηση που είχαν στις ΗΠΑ ή κάποιον άλλο παράγοντα της ελληνικής κυβέρνησης ή της ελληνικής διπλωματίας για τα σχέδια που είχαν οι Αμερικανοί ή οι Ισραηλινοί για την επίθεση;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Κατά την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών στην Ουάσιγκτων και τη συνάντηση που είχε με τον Αμερικανό ομόλογό του, Marco Rubio στον Λευκό Οίκο, αναφέρθηκαν στις εξελίξεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν. Ήταν κάτι το οποίο δήλωσε και ο Υπουργός μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών. Δεν ετέθη θέμα επιχειρησιακού χρονοδιαγράμματος σχετικά με το Ιράν.
Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Αλατζάς Κώστας από την Εφημερίδα των Συντακτών και Action 24. Επειδή βασικό μέλημα της ελληνικής κυβέρνησης από την αρχή του πολέμου, είναι η προστασία των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται σε 10-12 κράτη της Μέσης Ανατολής, είτε διαμένουν μόνιμα εκεί, είτε χρησιμοποίησαν αυτές τις χώρες ως ενδιάμεσους σταθμούς για να ταξιδέψουν στην Άπω Ανατολή, θα θέλαμε να μας πείτε πόσοι είναι αυτοί οι Έλληνες πολίτες και σας το ρωτάω έτσι εμφατικά διότι σύμφωνα με ασφαλέστατες πληροφορίες, μόνο στο Άμπου Ντάμπι είναι τουλάχιστον 15.000 Έλληνες και νομίζω ότι η ενεργοποίηση των πέντε γραμμών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανταποκρίνεται στο μεγάλο αριθμό των Ελλήνων υπηκόων. Δεύτερον, επειδή σχεδιάζετε τις πτήσεις επαναπατρισμού και ακούσαμε και τον Πρόεδρο Trump χθες να δίνει ένα χρονοδιάγραμμα της κρίσης τουλάχιστον 4-5 εβδομάδων, είναι ορατός ο κίνδυνος ο εναέριος χώρος των περισσότερων χωρών να παραμείνει κλειστός για μεγάλο διάστημα. Υπάρχουν, όμως, τέσσερις χώρες που αναφέρατε που είναι ανοικτός ο εναέριος χώρος. Υπάρχει κάποιο σχέδιο μετακίνησης των Ελλήνων πολιτών από τις χώρες που είναι κλειστός ο εναέριος χώρος στις χώρες που είναι ανοικτός ο εναέριος χώρος και πόσοι είναι εκείνοι που έχουν ζητήσει μέχρι σήμερα μέσω της δήλωσής τους στις πλατφόρμες που λειτουργούν σε όλες τις αυτές τις χώρες να επαναπατριστούν; Ευχαριστώ.
Κ. ΜΠΑΛΗ: Και με το Ιράν; Τους Έλληνες που είναι στο Ιράν. Υπάρχουν Έλληνες στο Ιράν που θέλουν να φύγουν; Γιατί φαντάζομαι ότι στο Άμπου Ντάμπι μπορείς και να μείνεις κάπου, αλλά δεν σου έρχονται βόμβες ακριβώς στο κεφάλι.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Καταρχάς να κάνουμε έναν διαχωρισμό. Στους Έλληνες μονίμους κατοίκους σε κάθε μια από τις προαναφερθείσες 11 χώρες. Σας ανέφερα πριν 11 Αρχές μας. Στις 10 έχουμε ενεργοποιήσει αυτή την πλατφόρμα εγγραφής των Ελλήνων πολιτών επαναπατρισμού. Προς το παρόν, στον Λίβανο δεν έχει ενεργοποιηθεί. Έχουμε λοιπόν, τρεις κατηγορίες. Είναι οι μόνιμοι κάτοικοι, είναι οι επισκέπτες στην εκάστοτε χώρα και είναι βεβαίως, και οι Έλληνες, οι οποίοι χρησιμοποιούν αυτή τη χώρα ως χώρα διέλευσης με τελικό προορισμό την Ελλάδα.
Θα ήθελα να πω εδώ κάτι. Προφανώς υπάρχουν αιτήματα, τηλεφωνήματα, όχι αναγκαία επαναπατρισμού, σε όλες αυτές τις Αρχές που σας προανέφερα. Ο αριθμός των αιτημάτων διαφέρει σε κάθε χώρα. Υπάρχουν Αρχές που επικοινωνούν με τον κάθε Έλληνα χωριστά. Υπάρχουν, όμως, και Αρχές, δεδομένου του όγκου και του αριθμού των αιτημάτων που αυτό είναι ανθρωπίνως αδύνατο να γίνει. Μιλάμε για μερικές χιλιάδες. Και βεβαίως, το μεγαλύτερο βάρος το έχουν επωμισθεί τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συνολικά, όχι μόνο το Άμπου Ντάμπι. Γι’ αυτό, λοιπόν, έχουν χρησιμοποιηθεί κάποιες αυτοματοποιημένες μέθοδοι, είτε με την πλατφόρμα εγγραφής, είτε με ενημέρωση μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είτε με ενημερώσεις στην ιστοσελίδα.
Είναι δεδομένο ότι οι Αρχές μας κάνουν ένα τεράστιο αγώνα να φέρουν εις πέρας την αποστολή τους, θέτοντας πολλές φορές σε κίνδυνο και την ίδια τους τη ζωή και την ασφάλεια των οικογενειών τους.
Αυτό που ήθελα να τονίσω, δεδομένου ότι στην κάθε χώρα η κατάσταση διαφέρει ως προς τον αριθμό αιτημάτων. Δεν θα αναφερθώ σε ακριβή αριθμό. Προφανώς οι 15.000 στους οποίους αναφέρεστε, αφορούν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συνολικά και όχι στα αιτήματα που έχουμε λάβει.
Επίσης, τα αιτήματα αυτά καθ’ αυτά χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Σε αυτά που οι Έλληνες πολίτες επιθυμούν να ενημερώσουν την Πρεσβεία ότι βρίσκονται στη χώρα χωρίς απαραίτητα να αιτούνται επαναπατρισμό. Και υπάρχει και η άλλη κατηγορία που βεβαίως έχουν εκφράσει και έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να συμπεριληφθούν στις επιχειρήσεις επαναπατρισμού.
Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Απλώς, πόσα είναι τα αιτήματα για επαναπατρισμό, με δεδομένο ότι σχεδιάζεται πτήση;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Επαναλαμβάνω είναι μερικές χιλιάδες.
Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Μερικές χιλιάδες. Δεκάδες χιλιάδες;
Λ.ΖΩΧΙΟΥ: Μερικές χιλιάδες.
Ως προς το Ιράν, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κανένα αίτημα επαναπατρισμού. Οι Έλληνες που βρίσκονται στο Ιράν είναι λιγότεροι από εκατό.
Λ. ΠΑΠΑΔΗΜΑΣ: Λευτέρης Παπαδήμας, Reuters. Σας έχει ζητηθεί από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ να συνδράμετε στις επιχειρήσεις που γίνονται; Και αν σκοπεύετε να ενισχύσετε τις δυνάμεις, τις ήδη υπάρχουσες στην Κύπρο ή στην Κόκκινη Θάλασσα, μέσω των Ασπίδων.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Kαμία συμμετοχή της Ελλάδας σε επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Σε ό,τι αφορά στην Κύπρο, η στήριξη της Ελλάδας στην Κύπρο είναι διαρκής. Δεν υπάρχει δεύτερη σκέψη, όταν τίθεται θέμα απειλής κατά της Κύπρου, παρά να συνδράμουμε με κάθε μέσο και με κάθε δυνατό τρόπο. Για την Κύπρο δεν θεωρούμε ότι συντρέχει μείζον θέμα ασφαλείας. Εκφράζουμε, όμως, εμπράκτως την αλληλεγγύη μας σε κάθε στιγμή και όποτε αυτή χρειαστεί. Άρα απαντώ στο ερώτημά σας ότι η συνδρομή μας προς την Κύπρο έχει καθαρά αμυντικό χαρακτήρα και δεν συνιστά καθοιονδήποτε τρόπο εμπλοκή μας στον πόλεμο. Κατά τα λοιπά και ως προς το θέμα την ναυτική επιχείρηση «ASPIDES» σας παραπέμπω στο αρμόδιο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪ́ΔΗΣ: Χαίρετε. Νικολαΐδης από το skai.gr. Θέλω να σας ρωτήσω, επειδή ο Yπουργός εχθές συμμετείχε σε ένα vidcast – στο in.gr με τη Ράνια Τζίμα – όπου έκανε λόγο ότι το σχέδιο επαναπατρισμού επί της ουσίας ξεκινάει σήμερα. Το ερώτημά μου είναι προβλέπεται, σε περίπτωση παρατεταμένων περιορισμών του εναέριου χώρου, κάποια υποστήριξη στους Έλληνες, οι οποίοι έχουν εγκλωβιστεί και έχει παραταθεί η διαμονή τους εκεί; Το ένα είναι αυτό και το δεύτερο σκέλος – και με αυτό ολοκληρώνω – σε περίπτωση πάλι παρατεταμένων περιορισμών του εναέριου χώρου εξετάζεται κάποια άλλη χρήση, για παράδειγμα, μεταγωγικών συντονισμένων πτήσεων από την Aegean, στρατιωτικών μεταγωγικών ή κάτι παρεμφερές. Ευχαριστώ.
Κ. ΤΣΑΜΟΥΡΗ: Να συμπληρώσω κάτι σε αυτό; Κατερίνα Τσαμούρη, από το Star και τα Παραπολιτικά. Υπάρχουν κάποιες πληροφορίες ότι προγραμματίζεται για απόψε μία πτήση της Aegean από Ομάν προς Ελλάδα. Μπορούμε να ξέρουμε τον ακριβή αριθμό των Ελλήνων που θα επαναπατριστούν;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Η πτήση επαναπατρισμού δεν γίνεται σήμερα, όπως ανέφερα και πριν. Προτεραιότητα και μόνη προτεραιότητα είναι η ασφάλεια και ο ασφαλής επαναπατρισμός των πολιτών. Νεότερες πληροφορίες αντιλαμβάνεστε ότι θα δοθούν επισήμως, όταν οι Έλληνες πολίτες αφιχθούν με ασφάλεια στην Ελλάδα και θα ήθελα σας παρακαλώ πολύ να μείνουμε σε αυτό.
Σε ό, τι αφορά στις πτήσεις, θα κριθεί κατά περίπτωση ποιο μέσο θα χρησιμοποιηθεί. Είμαστε σε ετοιμότητα. Υπάρχει σχέδιο για κάθε περίπτωση, αλλά οπωσδήποτε αυτό αξιολογείται κάθε φορά. Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν θα εγκαταλείψουμε κανέναν. Και αυτό περιλαμβάνει και θα αξιολογηθεί κατά περίπτωση ό,τι έχει να κάνει και με την παραμονή τους σε κάθε χώρα.
Κ. ΤΣΑΜΟΥΡΗ : Ο κύριος Υπουργός είπε ότι θα γίνει σήμερα το πρώτο βήμα.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Γι’ αυτό σας αναφέρω ότι, για λόγους ασφαλείας, μελετούμε όλες τις παραμέτρους και κρίνεται ότι δεν θα γίνει σήμερα.
Ν. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗΣ : Μάλιστα, να μπούμε λίγο στα γεωπολιτικά. Σταυρουλάκης Νίκος, από τη «Δημοκρατία». Υπήρξε μία πρόταση του προέδρου της Γαλλίας, Emmanuel Macron, που ξένισε λίγο, ο οποίος μίλησε για πυρηνική ομπρέλα και διασπορά πυρηνικών κεφαλών της Γαλλίας σε διάφορες χώρες. Έχετε κάτι επ’ αυτού διευκρινιστικό; Να μας πείτε εάν η Ελλάδα περιλαμβάνεται σε αυτό το σχέδιο; Εάν είναι απλώς μία πρόταση που δεν έχει πάρει ακόμα μορφή ή οτιδήποτε άλλο. Ευχαριστώ πολύ.
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Ο Macron κατονόμασε την Ελλάδα ότι συζητάει με τη Γαλλία για να προσχωρήσει κι αυτή στο κλαμπ του, δηλαδή στα πυρηνικά σχέδια της Γαλλίας. Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα έχει ήδη αποφασίσει να αναπτύξει γαλλικά πυρηνικά στο έδαφός της.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Εδώ θα μου επιτρέψετε να σας παραπέμψω στο αρμόδιο Υπουργείο. Δεν είναι αρμόδιο το Υπουργείο Εξωτερικών να απαντήσει αυτό το θέμα.
Δ. ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗ: Προφανώς το Υπουργείο Ναυτιλίας έχει την εποπτεία για τα ελληνικά πλοία και τους Έλληνες ναυτικούς. Τα προσδιόρισε σε 85 τα πλοία ο κύριος Κικίλιας. Αυτοί όμως έχουν μία επιπλέον δυσκολία εάν χρειαστεί να επαναπατριστούν. Έχουν κάθε δικαίωμα να ζητήσουν κι αυτοί τον επαναπατρισμό τους. Υπάρχει κάποια συνεργασία με το Υπουργείο Ναυτιλίας και για τα πλοία; Δηλαδή, τι θα γίνει με τα πλοία, τα οποία είναι εγκλωβισμένα, αλλά και για τους ανθρώπους, οι οποίοι πιθανώς να θέλουν κι αυτοί να επιστρέψουν στην Ελλάδα;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Σε ό,τι αφορά στην ερώτησή σας, τα Υπουργεία Εξωτερικών και Ναυτιλίας είναι σε διαρκή συντονισμό και επικοινωνία. Το δήλωσε άλλωστε και ο Υπουργός Εξωτερικών μετά το ΚΥΣΕΑ ότι βρίσκεται σε απευθείας επαφή με τον αρμόδιο Υπουργό. Και βεβαίως, έχει δοθεί σαφής οδηγία στα πλοία που βρίσκονται στον Κόλπο και φέρουν την ελληνική σημαία. Όλες οι αρμόδιες Αρχές μας είναι σε ετοιμότητα να παράσχουν προξενική συνδρομή και στους Έλληνες ναυτικούς.
Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Μια συμπληρωματική ερώτηση πάνω σε αυτό, και σε ό,τι αφορά το προσωπικό που βρίσκεται σε πλοία ελληνικών συμφερόντων με ξένη σημαία;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Σε Έλληνες πολίτες;
Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Σε Έλληνες πολίτες που βρίσκονται…
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Δεν εξαιρείται κανένας Έλληνας πολίτης.
Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Ακόμη και αυτά που δεν φέρουν ελληνική σημαία; Γιατί από τα 260 πλοία που έχουμε την εικόνα ότι βρίσκονται εγκλωβισμένα…
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Δεν εξαιρείται κανένας Έλληνας πολίτης. Αλλά βεβαίως, ξέρετε, ακολουθούνται και συγκεκριμένες πολιτικές από κάθε εταιρεία. Αλλά είμαι πολύ σαφής σε αυτό, κανένας Έλληνας πολίτης δεν εξαιρείται από προξενική συνδρομή.
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Πόσα καράβια ελληνικών συμφερόντων;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ελληνικών συμφερόντων ή ελληνικής σημαίας; Εν πάση περιπτώσει, και για τους δύο αριθμούς, γιατί τα στοιχεία μπορεί να έχουν αλλάξει, σας παραπέμπω στο αρμόδιο Υπουργείο Ναυτιλίας.
Π. ΜΙΧΟΣ: Παναγιώτης Μίχος από την Εφημερίδα «Το Μανιφέστο». Η θέση της Ελλάδος στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή περιλαμβάνει τον πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τον σεβασμό του Χάρτη του ΟΗΕ. Σε ποιο σημείο του Χάρτη του ΟΗΕ ή στο Διεθνές δίκαιο, αν θέλετε, περιέχεται η δολοφονία ξένου ηγέτη μέσα στη χώρα του; Ευχαριστώ.
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Σε αντίθεση με την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία καταδικάστηκε από την Ελλάδα ως παράνομη και μάλιστα η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, πρωτοστατεί σε καταδίκες κατά της ρωσικής εισβολής, στην προκειμένη περίπτωση έχουμε μια επίθεση που δεν έχει καμία απόφαση του ΟΗΕ, και η Ελλάδα αυτή τη στιγμή απλά βγαίνει και εκφράζει την ανησυχία της, εμμέσως δε, επιρρίπτει την ευθύνη για όλη αυτή την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, στο Ιράν, λέγοντας ότι είναι κοινός τόπος ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι που προκαλεί, ας πούμε, την αναταραχή στην περιοχή και ως εκ τούτου, εφόσον το σταματήσει, θα λήξουν τα πάντα. Εμμέσως πλην σαφώς δηλαδή, την υπαιτιότητα τη ρίχνει στο Ιράν. Το ερώτημα είναι το εξής: γιατί δεν καταδικάζει η Ελλάδα την επίθεση που δέχεται το Ιράν αυτή τη στιγμή, όπως καταδίκασε την επίθεση που δέχτηκε η Ουκρανία από τη Ρωσία, ως παράνομη; Τελικώς, η Ελλάδα είναι υπέρ – επειδή λέτε για τον Χάρτη του ΟΗΕ – διαδικασιών έναρξης τέτοιων στρατιωτικών επιχειρήσεων με την έγκριση του ΟΗΕ, με απόφαση του ΟΗΕ ή όχι; Διότι εδώ έχουμε ένα προηγούμενο με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ για την Κύπρο που επιβαρύνει την κατάσταση, δηλαδή προφανώς πρέπει να υπερασπιστούμε το Διεθνές Δίκαιο. Λοιπόν, στην προκειμένη περίπτωση, η Ελλάδα είναι υπέρ τέτοιων επιχειρήσεων, με τη βούλα, με απόφαση του ΟΗΕ ή όχι; Ή υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Η Ελλάδα είναι υπέρ του καθολικού σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου. Σας παραπέμπω στην εισαγωγή μου. Επίσης, στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών εκφράστηκε η επίσημη θέση της Ελλάδας, όπου συμμετέχουμε ως μη μόνιμο μέλος. Όπως επίσης, η θέση μας εκφράστηκε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και στην κοινή δήλωση των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις οποίες σας παραπέμπω.
Μ. ΝΙΚΟΛΑΙΔΟΥ: Καλησπέρα, Νικολαΐδου Μύρνα από την εφημερίδα «Εστία». Θέλω να ρωτήσω: Η Ελλάδα, μετά τις επιθέσεις στις βάσεις της Κύπρου, τις βρετανικές, φοβάται για τη βάση της Σούδας, ότι μπορεί ενδεχομένως να γίνει στόχος τώρα ή στο άμεσο μέλλον;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Όλα τα μέτρα που έχουν ληφθεί είναι προληπτικά και βάσει πρωτοκόλλου. Και θα επαναλάβω ότι η Ελλάδα δεν συμμετέχει και δεν εμπλέκεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο σε επιχείρηση κατά του Ιράν.
Κ. ΜΠΑΛΗ: Θα ήθελα να ρωτήσω, τα Υπουργεία Εξωτερικών δουλεύουν και βάσει σεναρίων υποθέτω. Δουλεύετε με σενάριο ότι αυτός ο πόλεμος θα κρατήσει 1 μήνα; Θα πιάσει όλη την Αραβική χερσόνησο; Θα σταματήσει γρήγορα; Θέλω να πω, τι θεωρείτε ότι είναι το πιο πιθανό; Για σενάριο μιλάω πάντα, δεν σας ζητάω να γίνετε μάντης Κάλχας.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Θα μου επιτρέψετε να μην τοποθετηθώ επί σεναρίων. Προφανώς και μελετώνται όλα τα ενδεχόμενα και υπάρχει συγκεκριμένος σχεδιασμός. Αλλά όπως σας είπα και στην αρχή, είναι μια κατάσταση πολύπλοκη, σύνθετη, στην οποία εμπλέκονται πολλά κράτη και βεβαίως η διάρκεια της κρίσης είναι άγνωστη.
Π. ΜΙΧΟΣ: Το προσεχές διάστημα επίκειται η ανανέωση της συμφωνίας Ελλάδος-Γαλλίας για τη στρατηγική συνεργασία στην Άμυνα και την Ασφάλεια. Η προηγούμενη συμφωνία, που υπογράφτηκε τον Σεπτέμβριο του 2021 στο Παρίσι, υπογράφτηκε από τους τότε δύο Υπουργούς Εξωτερικών, τον κ. Δένδια και τον κ. Le Drian, παρουσία των ηγετών του κ. Μητσοτάκη και του κ. Macron. Αυτή τη φορά, οι συνομιλίες γίνονται από το ελληνικό Υπουργείο Άμυνας με το αρμόδιο Υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών συμμετέχει στις συνομιλίες; Έχει κάποιο λόγο στη διαμόρφωση του τελικού αυτού κειμένου που θα υπογραφεί το επόμενο διάστημα; Το ερώτημα είναι: συμμετέχει το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών στη διαμόρφωση της ελληνογαλλικής συμφωνίας που αναμένουμε; Ευχαριστώ.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Απ’ όσο γνωρίζω, γίνονται προετοιμασίες από τις αρμόδιες Διευθύνσεις του Υπουργείου Εξωτερικών.
Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Για Μέση Ανατολή, με έναν έμμεσο τρόπο τώρα, θα σας πω τώρα κάτι, κι εσείς θα μου πείτε, αν θέλετε απαντάτε. Επειδή έχουμε μια κινητοποίηση σε στρατιωτικό επίπεδο από την πλευρά της Ελλάδας, με αφορμή την επίθεση στη βρετανική βάση στην Κύπρο στείλαμε τέσσερα F-16, ως γνωστόν, πηγαίνουν και δύο ελληνικές φρεγάτες. Σήμερα αποφασίστηκε μια αναδιάταξη των συστημάτων αεράμυνας της χώρας με την τοποθέτηση μιας πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο. Και επειδή, ούτως ή άλλως, ευτυχώς ή δυστυχώς, έχουμε και την Τουρκία απέναντι, η οποία βάζει διαρκώς θέματα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών. Σας ανησυχεί κάποια αντίδραση από την Τουρκία με αφορμή αυτή τη στρατιωτική κινητοποίηση και την αναδιάταξη των δυνάμεων, ότι μπορεί να έχουμε κάποια αντίδραση από την Τουρκία και για τους Patriot ή και για την ελληνική δύναμη που μετά από το 1964 πρώτη φορά αποστέλλεται στην Κύπρο; Υπάρχει, ας πούμε, σαν σενάριο ότι μπορεί κάτι αντίστοιχο για την προστασία του τουρκοκυπριακού πληθυσμού να πράξει και η Άγκυρα; Σας ευχαριστώ.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Θέλω να ξεκαθαρίσω καταρχάς ότι πρόκειται για ένα επιχειρησιακό ζήτημα, δεν μπορώ να πω περισσότερα, το επιβάλλουν λόγοι απορρήτου. Για οποιαδήποτε άλλη πληροφορία σας παραπέμπω στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Κανένα άλλο σχόλιο σε ό,τι αφορά σενάρια και πιθανές αντιδράσεις γειτονικών κρατών.
Π. ΜΙΧΟΣ: Έχει υπάρξει κάποια επικοινωνία του κυρίου Γεραπετρίτη με τον Ιρανό ομόλογό του ή γενικά του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών με το ιρανικό, κάποια που ενδεχομένως να μη δημοσιεύτηκε;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Απ’ όσο γνωρίζω δεν έχει επικοινωνήσει με τον Ιρανό ομόλογό του.
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Μίλησε με τον κ. Fidan καθόλου;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Απ’ όσο γνωρίζω δεν έχει μιλήσει. Θα επανέλθω γι’ αυτό εάν υπάρχει κάτι περαιτέρω.
Μ. ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ: Θέλω να ρωτήσω, Μαρία Μουρελάτου από «ΤΑ ΝΕΑ». Εάν υπάρχει κάποιος σχεδιασμός, ο Υπουργός είτε να μιλήσει, είτε να επισκεφθεί, είτε να δεχτεί κάποια επίσκεψη που σχετίζεται με την κατάσταση στο Ιράν. Ευχαριστώ. Εννοώ ομολόγου του…
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ομολόγου του από την περιοχή;
Μ. ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ: Οπουδήποτε που μπορεί να σχετίζεται με αυτή την κατάσταση. Δηλαδή αν περιμένουμε κάποια επίσκεψη. Αν πρόκειται εκείνος να μεταβεί κάπου, να συμμετέχει σε κάποια σύσκεψη, σε κάποια συνάντηση ή να πραγματοποιήσει κάποιες επαφές.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Για πρακτικούς λόγους αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να γίνει οποιαδήποτε επίσκεψη από τις χώρες αυτές.
Μ. ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ: Δεν εννοώ από τις χώρες, εννοώ μπορεί να είναι κάποιος που θα έρθει από την Αμερική, από την Ευρώπη.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Από την Αμερική μόλις επέστρεψε. Δεν έχω κάτι να προσθέσω.
Ν. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗΣ: Επειδή το πλήγμα στην Κύπρο ήταν στις βρετανικές βάσεις, που σημαίνει ότι επλήγη βρετανικό έδαφος, έχετε την αίσθηση ότι από τις επιθέσεις και τις απειλές του Ιράν κινδυνεύει η Κύπρος ή η Βρετανία; Θέλω να πω, το έδαφος το κυπριακό ή το βρετανικό έδαφος επί της Κύπρου;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Θα μου επιτρέψετε να μην κάνω κάποια τέτοια εκτίμηση. Δεν έχω πληροφορία γι’ αυτό.
Σας ευχαριστώ πολύ.
3 Μαρτίου, 2026
