Κορονοϊός: Όσα πρέπει να ξέρετε για το μεταλλαγμένο στέλεχος

Συναγερμός σήμανε στις ελληνικές υγειονομικές αρχές, μετά τον εντοπισμό τεσσάρων κρουσμάτων που έχουν προσβληθεί από το μεταλλαγμένο στέλεχος του κορονοϊού.

Το μεταλλαγμένο στέλεχος εντοπίστηκε σε δείγματα που είχαν δοθεί στο Ίδρυμα Ιατροβιοτεχνολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών.

Τι είναι, όμως, αυτό που κάνει διαφορετικό το μεταλλαγμένο στέλεχος από τον κορονοϊό που γνωρίζαμε μέχρι τώρα; Σύμφωνα με τις πρώτες μελέτες που έχουν εκπονηθεί, η μετάλλαξη του ιού είναι κάτι φυσιολογικό. Όπως εξηγούν κορυφαίοι επιστήμονες, αυτό συμβαίνει σε όλους τους ιούς και μάλιστα μπορεί να παρατηρηθεί ακόμα και σε μηνιαία βάση. Εκείνο που διαφοροποιεί το μεταλλαγμένο στέλεχος είναι η πιο εύκολη μετάδοσή του, όπως και το γεγονός ότι μπορεί να μεταδοθεί πιο εύκολα στα παιδιά, κάτι που δεν ίσχυε γενικά με τον κορονοϊό ως τώρα.

Όλα πρέπει να ξέρετε για το μεταλλαγμένο στέλεχος

Η μελέτη του αγγλικού οργανισμού δημόσιας υγείας Public Health England συνέκρινε 1.769 ανθρώπους που μολύνθηκαν με τη νέα μετάλλαξη, με ισάριθμα άτομα που μολύνθηκαν από άλλα στελέχη του κορονοϊού.

Οι δύο ομάδες, με διάμεση ηλικία τα 35 χρόνια, είχαν μεγάλες ομοιότητες από άποψη ηλικίας, φύλου, τόπου διαμονής και χρόνου διενέργειας διαγνωστικού τεστ.

Από τους 42 ανθρώπους που εισήχθησαν στο νοσοκομείο, οι 16 (ποσοστό 0,9%) ανήκαν στην πρώτη ομάδα της νέας μετάλλαξης, ενώ οι 26 στη δεύτερη (ποσοστό 1,5%). Από άποψη σοβαρότητας της λοίμωξης, η οποία μελετήθηκε σε 1.340 και 1.360 άτομα των δύο ομάδων αντίστοιχα, δεν υπήρχε ιδιαίτερη διαφορά, καθώς πέθαναν 12 άτομα της πρώτης ομάδας (ποσοστό 0,89%), έναντι δέκα της δεύτερης (0,73%).

«Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της μελέτης δεν βρήκαν στατιστικά σημαντική διαφορά στις νοσηλείες και στη θνητότητα σε βάθος 28 ημερών ανάμεσα στις δύο ομάδες», συμπέραναν οι ερευνητές, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters.

Επίσης, δεν διαπιστώθηκε σημαντική διαφορά, όσον αφορά την πιθανότητα επαναλοίμωξης με τη νέα μετάλλαξη, σε σχέση με τις υπόλοιπες (δύο περιπτώσεις στην πρώτη ομάδα, έναντι τριών στη δεύτερη).

Από την άλλη, το ποσοστό δευτερογενών λοιμώξεων ή η αναλογία των στενών επαφών των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων που στη συνέχεια μολύνονται και οι ίδιοι, είναι μεγαλύτερο στην περίπτωση όσων έχουν μολυνθεί με τη νέα μετάλλαξη του κορονοϊού (15,1%), σε σχέση με τις άλλες μεταλλάξεις (9,8%) γεγονός που συνιστά ένδειξη για αυξημένη μεταδοτικότητα της νέας μετάλλαξης.

Τι αναφέρει το ECDC για τη νέα μετάλλαξη

Στο μεταξύ, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) έδωσε στη δημοσιότητα μια νέα έκθεσή ου σχετικά με τον κίνδυνο εξάπλωσης της νέας μετάλλαξης στην Ευρώπη.

Μεταξύ άλλων, η έκθεση του ECDC αναφέρει ότι:

  • Οι ιοί υφίστανται συνεχώς μεταλλάξεις, συνεπώς η εμφάνιση νέων μεταλλάξεων στον κορονοϊό είναι κάτι αναμενόμενο και από μόνο του δεν αποτελεί πηγή ανησυχίας, καθώς ο SARS-CoV-2 δεν αποτελεί εξαίρεση.
  • Πολλές χιλιάδες μεταλλάξεις του νέου κορονοϊού ήδη κυκλοφορούν στον κόσμο και περισσότερες θα εμφανισθούν στο μέλλον, οι περισσότερες από τις οποίες πιθανότατα δεν θα έχουν την παραμικρή επίπτωση στη μεταδοτικότητα ή στη σοβαρότητα της νόσου.
  • Έως τις 28 Δεκεμβρίου, η νέα μετάλλαξη (VOC 202012/01) βρέθηκε σε 13 ευρωπαϊκές χώρες και άλλες 11 εκτός Ευρώπης. Δεν συνδέονταν όλες οι περιπτώσεις με ταξίδια από/προς τη Βρετανία, συνεπώς δεν μπορεί να αποκλεισθεί πλέον η διαρκής κυκλοφορία της μετάλλαξης διεθνώς. Αναμένεται έτσι ότι τις επόμενες εβδομάδες θα ανακοινωθούν περισσότερες περιπτώσεις (σ.σ. ήδη οι ΗΠΑ μόλις βρήκαν το πρώτο κρούσμα στο Κολοράντο). Μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπισθεί στην Ελλάδα.
  • Μια άλλη μετάλλαξη (501.V2), η οποία συνδέεται με ταξίδια στη Νότια Αφρική, έχει επίσης βρεθεί στην Ευρώπη, αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό (δύο μόνο επιβεβαιωμένα κρούσματα στη Βρετανία και ένα στη Φινλανδία).
  • Πολλές μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη για να δοθούν απαντήσεις στα έως τώρα αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τις νέες μεταλλάξεις, όπως η επίπτωση τους στην πορεία της νόσου και στην αποτελεσματικότητα των εμβολιασμών.
  • Τα ευρωπαϊκά κράτη καλούνται να κάνουν γενετικές αναλύσεις αντιπροσωπευτικών δειγμάτων από άτομα που έχουν διαγνωσθεί θετικά στον κορονοϊό, προκειμένου να εντοπίζουν έγκαιρα νέες μεταλλάξεις. Επίσης να συνεχίσουν να επιτηρούν τυχόν απότομες αλλαγές στη μεταδοτικότητα ή στη σοβαρότητα της Covid-19. Ακόμη, να συνιστούν την αποφυγή όλων των μη αναγκαίων ταξιδιών από και προς τις χώρες με πολλά περιστατικά της νέας μετάλλαξης.

Ο επικεφαλής επιστήμονας του ECDC Μάικ Κάτσπολ δήλωσε ότι «μολονότι δεν υπάρχουν στοιχεία ότι οι νέες μεταλλάξεις που ανιχνεύθηκαν, προκαλούν πιο σοβαρή νόσο, τα προκαταρκτικά ευρήματα δείχνουν πως μπορεί αυτές να είναι πιο μεταδοτικές.

Ο κίνδυνος είναι μεγάλος ότι θα υπάρξει περαιτέρω εξάπλωση αυτών των νέων μεταλλάξεων στην Ευρώπη, οδηγώντας σε περισσότερες νοσηλείες και θανάτους, καθώς και σε αυξημένη πίεση στα συστήματα υγείας. Είναι συνεπώς ουσιώδη τα μέτρα όπως η συνέχιση των μη φαρμακευτικών παρεμβάσεων, καθώς και οι βελτιωμένοι μηχανισμοί επιτήρησης, διάγνωσης, ιχνηλάτησης και ανίχνευσης».

Τα εμβόλια αποτελεσματικά απέναντι στο μεταλλαγμένο στέλεχος

Σύμφωνα με όσα έχουν αναφέρει αξιωματούχοι του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, οι μεταλλάξεις του κορονοϊού είναι πολύ πιο αργές από αυτές που έχει παρουσιάσει ο ιός της γρίπης. Όπως εξήγησαν, τα εμβόλια που έχουν αναπτυχθεί κατά της Covid-19 μπορούν να αντιμετωπίσουν και τα νέα στελέχη του ιού, παρότι η έρευνα και ο έλεγχος από τους αρμόδιους δεν σταματούν καθημερινά έτσι ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα στο 100%.

«Μέχρι στιγμής, παρόλο που έχουμε δει πολλές αλλαγές, πολλές μεταλλάξεις, καμία δεν έχει επηρεάσει σημαντικά ούτε την ευαισθησία στον ιό σε οποιαδήποτε από τις τρέχουσες θεραπευτικές ουσίες και φάρμακα ούτε στα υπό ανάπτυξη εμβόλια και υπάρχει η ελπίδα ότι αυτό θα συνεχίσει να ισχύει», είχε σχολιάσει σχετικά η επικεφαλής επιστήμονας του ΠΟΥ, Σούμια Σουαμινάθαν.

Αντίστοιχη δήλωση είχε κάνει πρόσφατα και η ομότιμη καθηγήτρια Παιδιατρικής του ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου. Σύμφωνα με την κ. Θεοδωρίδου ο ιός RNA του κορονοίού έχει 3.000 βάσεις, με αποτέλεσμα οι μεταλλάξεις να είναι κάτι συνηθισμένο. Ανέφερε πως οι μεταλλάξεις αυτές δεν καθορίζουν την αποτελεσματικότητα των εμβολίων αλλά πιθανότατα τη μεταδοτικότητα του ιού.

«Η παρούσα μετάλλαξη δεν πρόκειται να επηρεάσει το σχέδιο του εμβολιασμού, δεν υπάρχει Plan-B και ένα από τα πλεονεκτήματα αυτών των νέων εμβολίων είναι πως μπορούν να αναπροσαρμοστούν σε περιπτώσεις μεταβολών όπως στις γενετικές αυτές μεταλλάξεις», ήταν τα λόγια της.