Εκλογικός νόμος: Τι αλλάζει στις διαδικασίες και βουλευτές επικρατείας

Σχέδιο νόμου που προβλέπει αλλαγές στον εκλογικό νόμο έθεσε σε διαβούλευση ο Υπουργός Εσωτερικών με κύριο στόχο την εναρμόνισή του με τις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις, αλλά και την απλοποίηση συγκεκριμένων διαδικασιών στο βαθμό που είναι εφικτό. Μία απο τις σημαντικότερες είναι η αύξηση των βουλευτών επικρατείας από 12 σε 15.

Ειδικότερα με τον νέο εκλογικό νόμο:

– ορίζεται συγκεκριμένη ημέρα της ψηφοφορίας σε όλη την Επικράτεια που θα είναι πάντα η τελευταία Κυριακή πριν τη συμπλήρωση των 30 ημερών από την έκδοση του π.δ. που ορίζει τη διενέργεια των βουλευτικών εκλογών. Επιμηκύνεται κατά 3 ημέρες η προεκλογική περίοδος στην περίπτωση που λήγει η βουλευτική περίοδος, για λόγους καλύτερης οργάνωσης των υποψηφίων.

– επικαιροποιείται το ισχύον αρ.29, ώστε να γίνεται πλέον αναφορά στο Μητρώο Πολιτών.

– Σύντμηση της προθεσμίας που έχουν τα κόμματα και οι συνδυασμοί συνεργαζόμενων κομμάτων ή συνδυασμοί ανεξάρτητων υποψηφίων ή μεμονωμένων υποψηφίων για τη δήλωση ονομάτων και εμβλημάτων τους. Καθιερώνεται αμελλητί υποχρέωση του ΥΠΕΣ να αναρτά στην ιστοσελίδα του τις υποψηφιότητες.

– θεσπίζονται εξαιρετικά σύντομες προθεσμίες για την επίλυση από το Α’ Τμήμα του Αρείου Πάγου διαφωνιών που αφορούν τη χρήση ονομάτων ή εμβλημάτων κομμάτων ή της ιδιότητας Προέδρου ή μέλους διοικούσας επιτροπής.

– ορίζονται οι συνδυασμοί που δικαιούνται να λάβουν μέρος στις βουλευτικές εκλογές, τα πρόσωπα που δικαιούνται να υποβάλουν τη σχετική δήλωση κατάρτισης συνδυασμού, καθώς και το ειδικότερο περιεχόμενο της δήλωσης αυτής, στο οποίο περιλαμβάνεται το όνομα του κόμματος και τα ονόματα των υποψηφίων που απαρτίζουν το συνδυασμό. Η δήλωση αυτή κατατίθεται στην ηλεκτρονική πύλη καταχώρισης υποψηφίων. Καταργείται η ενδιάμεση διαδικασία της πρότασης υποβολής υποψηφίων κατά το ισχύον αρ.32, καθώς και η διαδικασία ανακήρυξης υποψηφίων με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας από το αρμόδιο δικαστήριο με το ισχύον αρ.33.

– θεσπίζεται η διαδικασία παροχής πρόσβασης στην ηλεκτρονική πύλη καταχώρισης υποψηφίων με τη χορήγηση μοναδικών κωδικών αριθμών.

– ρυθμίζεται η προθεσμία εντός της οποίας δύναται κάθε κόμμα, συνασπισμός συνεργαζόμενων κομμάτων και συνδυασμός ανεξάρτητων υποψηφίων να καταρτίσουν και να υποβάλουν τους συνδυασμούς τους, ο τρόπος υποβολής των δηλώσεων στην ηλεκτρονική πύλη καταχώρισης υποψηφίων, τα επιμέρους στοιχεία που καταχωρίζονται για κάθε υποψήφιο, η υποχρέωση επισύναψης παράβολου 150 ευρώ, η υποχρέωση κάθε υποψηφίου να είναι υποψήφιος σε μια εκλογική περιφέρεια πλην του αρχηγού κόμματος ή συνασπισμού κομμάτων που μπορεί να μετέχει στους συνδυασμούς του κόμματος ή του συνασπισμού του οποίου ηγείται σε έως τρεις εκλογικές περιφέρειες, στις οποίες έχει ανακηρυχθεί υποψήφιος, Ορίζεται,επίσης, ο αριθμός των υποψηφίων βουλευτών που μπορεί να περιλάβει κάθε συνδυασμός και το ποσοστό του αριθμού υποψηφίων βουλευτών από κάθε φύλο.

– προστίθεται νέο αρ.34Α που ρυθμίζει τη διαδικασία υποβολής πρότασης για τους βουλευτές που εκλέγονται ενιαίως σε όλη την Επικράτεια

– προβλέπεται η ίδια διαδικασία παραίτησης από θέσεις που αποτελούν κώλυμα εκλογιμότητας, σε σχέση με το ισχύουσες, με τη διαφορά ότι, κατά την προτεινόμενη ρύθμιση, η παραίτηση υποβάλλεται στην αρμόδια για την παραλαβή της υπηρεσία και όχι στον Πρόεδρο του αρμόδιου για την ανακήρυξη των υποψηφίων δικαστηρίου, ενώ επίσης μπορεί να γίνει και αυτοπροσώπως από τον ενδιαφερόμενο και όχι μόνο με δικαστικό επιμελητή. Με αυτόν τον τρόπο η διαδικασία απλοποιείται και απαλλάσσονται τα Δικαστήρια από ένα επιπρόσθετο βάρος αυτό της διαβίβασης των παραιτήσεων στην αρμόδια για την παραλαβή της αρχή.

– ορίζεται η προθεσμία και η διαδικασία ανακήρυξης συνδυασμών και υποψηφίων βουλευτών από το Α΄ Τμήμα του Αρείου Πάγου.

– περιγράφεται εναρμονισμένα με τις λοιπές τροποποιούμενες ρυθμίσεις, η διαδικασία κοινοποίησης των Αποφάσεων του Αρείου Πάγου για την ανακήρυξη συνδυασμών και μεμονωμένων υποψηφίων.

– οι βουλευτές επικρατείας αυξάνονται από 12 σε 15. Ορίζεται ότι αν από την κατανομή των εδρών ανά εκλογική περιφέρεια σύμφωνα με τις παρ.4 και 5 δεν έχει κατανεμηθεί έδρα σε εκλογική περιφέρεια, τότε κατανέμεται μια έδρα σε αυτή και η πλεονάζουσα έδρα αφαιρείται από την εκλογική περιφέρεια που της έχει κατανεμηθεί έδρα κατά τη διαδικασία της παρ.5και έχει το μικρότερο υπόλοιπο.

– ρυθμίζονται θέματα σχετικά με τις συγκεντρώσεις κατά την προεκλογική περίοδο.

– προβλέπεται η έκδοση ΚΥΑ Οικονομικών – Εσωτερικών, με την οποία μπορεί καθορίζεται ημερήσια αποζημίωση στα μέλη των εφορευτικών επιτροπών.

– το κώλυμα διορισμού μελών εφορευτικών επιτροπών επεκτείνεται και για τους διατελέσαντες βουλευτές, μέλη της Κυβέρνησης και Υφυπουργούς καθώς και για τους υποψήφιους βουλευτές που ανακηρύχθηκαν από τον Άρειο Πάγο, αλλά και τους ιερείς και λοιπούς θρησκευτικούς λειτουργούς.

– προστίθεται αρ.94Α που ορίζει τη διαδικασία μετάδοσης αποτελεσμάτων από τους δικαστικούς αντιπροσώπους στο ΥΠΕΣ

– η ανακήρυξη των αναπληρωματικών βουλευτών γίνεται από τον Άρειο Πάγο και όχι από το αρμόδιο Πρωτοδικείο, ενώ ομοίως η κλήρωση σε περίπτωση ισοψηφίας αναπληρωματικών βουλευτών διενεργείται από τον Άρειο Πάγο.

– οι επιδόσεις, κοινοποιήσεις και τοιχοκολλήσεις μπορούν να γίνονται και από τα όργανα της Δημοτικής Αστυνομίας, καθώς και από Δημοτικούς Υπαλλήλους, σε αντίθεση με την ισχύουσα διάταξη που αναθέτει αυτό το έργο μόνο στους δικαστικούς επιμελητές και τα όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας.

– προβλέπεται ότι οι ετεροδημότες που επιθυμούν να ψηφίσουν στον τόπο διαμονής της υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση.

– απαλείφεται η αναφορά στο Μητρώο Αρρένων που προέβλεπε το αρ.8. Με τον τρόπο αυτό καθιερώνεται η εγγραφή στα Δημοτολόγια του Δήμου ως βάση για τη σύνταξη των εκλογικών καταλόγων και για τη χορήγηση του σχετικού πιστοποιητικού που απαιτείται για να ψηφίσει ο εκλογές σε περίπτωση που εκ παραδρομής δεν έχει συμπεριληφθεί σε εκλογικό κατάλογο.

– ορίζεται ο Νοέμβριος (έναντι του Φεβρουαρίου) ως ο μήνας για τη σύνταξη των ονομαστικών καταστάσεων που περιλαμβάνουν όσους είναι εγγεγραμμένοι στα Δημοτολόγια του Δήμου και θα αποκτήσουν το δικαίωμα του εκλέγειν κατά το επόμενο έτος. Προβλέπεται ότι η κατάταξη των νέων εκλογέων σε εκλογικό διαμέρισμα γίνεται από τον οικείο Δήμο με βάση τη διεύθυνση κατοικίας τους, όπως αυτή προκύπτει από το Δημοτολόγιο του Μητρώου Πολιτών και καταργείται η πρόβλεψη για την υποβολή δήλωσης των νέων εκλογέων για το εκλογικό διαμέρισμα στους εκλογικούς καταλόγους του οποίου επιθυμούν να εγγραφούν.

– απαλείφεται η πρόβλεψη για χορήγηση του Ειδικού Εκλογικού Αριθμού στους εκλογείς που εγγράφονται αυτεπαγγέλτως το αργότερο μέχρι την 15ηΜαΐου.

– προβλέπεται ότι ο Ειδικός Εκλογικός Αριθμός αναφέρεται στις καταστάσεις που έχουν συνταχθεί από το Δήμαρχο και περιέχουν τις μεταβολές στα στοιχεία των εκλογέων, με εξαίρεση τις περιπτώσεις νέων εκλογέων,των εκλογέων που έχουν παραλειφθεί και των εγγραφών λόγω απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας.

– οι αντιπρόσωποι των κομμάτων ή συνασπισμών κομμάτων ή ανεξαρτήτων ή κάθε μεμονωμένου υποψήφιου και οι αναπληρωτές τους δύνανται να εισέλθουν ανά πάσα στιγμή της ημέρας της ψηφοφορίας, στο χώρο του εκλογικού τμήματος όπου θα ασκήσουν τα καθήκοντά τους

– υποχρέωση του ΥΠΕΣ, να μεριμνά για την καταχώριση σχετικών ενδείξεων στους βασικούς εκλογικούς καταλόγους προκειμένου να διασφαλιστεί η μοναδικότητα της εγγραφής των εκλογέων στους βασικούς εκλογικούς καταλόγους, τους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ετεροδημοτών και τους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εκλογέων κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

– ο αριθμός των ψηφοδελτίων για κάθε συνδυασμό υποψηφίων ή μεμονωμένο υποψήφιο της περιφέρειας πρέπει να είναι μεγαλύτερος τουλάχιστον κατά 10% από τον αριθμό των εκλογέων, που είναι εγγεγραμμένοι στο εκλογικό τμήμα., σε αντίθεση με τη ρύθμιση του ισχύοντος που προβλέπει ποσοστό 20%.

– καταργείται η υποχρέωση σφράγισης της κάλπης με σφραγίδα και προτείνεται το κλείδωμα αυτής.

– εκσυγχρονίζεται η διαδικασία αποστολής εκλογικών καταλόγων. Στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης των διαδικασιών και της προστασίας του περιβάλλοντος, οι εκλογικοί κατάλογοι κυρώνονται από το ΥΠΕΣ και αποστέλλονται στο οικείο Πρωτοδικείο, τον Περιφερειάρχη και τον οικείο Δήμο, μόνο αποθηκευμένοι σε ψηφιακό μέσο μοναδικής εγγραφής και όχι σε έντυπη μορφή. Μία σειρά εκλογικών καταλόγων σε έντυπη μορφή θα αποσταλούν στο οικείο εκλογικό τμήμα με τον εκλογικό σάκο και ένα αντίγραφο αυτών αποθηκευμένο σε ψηφιακό μέσο μοναδικής εγγραφής, προκειμένου να αποσταλεί στον Περιφερειάρχη Αττικής και στον Αντιπεριφερειάρχη της Περιφερειακής Ενότητας έδρας λοιπών νομών.

– υποχρέωση των δικαιούχων αντιτύπων εκλογικών καταλόγων και δημοσιευμάτων εκλογικού περιεχομένου, να καταστρέψουν τα ηλεκτρονικά μέσα, τα οποία περιέχουν τους εκλογικούς καταλόγους εντός τριμήνου από την ολοκλήρωση της διενέργειας τωνεκλογικών αναμετρήσεων σύμφωνα με έγγραφη δήλωση τους. Επιπλέον, απαγόρευση μεταβίβασης των ανωτέρω στοιχείων με ηλεκτρονικό τρόπο.