ΜΠΟΥΛΕΡΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ: “H φαντασία στην εργασία”

Αν στη Γαλλία το Μάιο του ‘68 ορίστηκε ένα πλαίσιο ιδεών μέσα από μια παλλαϊκή εξέγερση με  κεντρικό σύνθημα τη φαντασία στην εξουσία, σήμερα στην Ελλάδα των χαμένων ονείρων, του brain drain, και της πολυδαίδαλης κρίσης θα μπορούσαμε να ορίσουμε ως ξεκίνημα για μια σειρά ανατροπών που χρειάζονται σε σκέψεις, αντιλήψεις και αξίες τη φαντασία στην εργασία. Διότι σε μια σύγχρονη πολιτεία η εργασία θα πρέπει να είναι  αναφαίρετο δικαίωμα και η φυσιολογική εξέλιξη για την ολοκλήρωση της μόρφωσης μέσω της εφαρμογής του γνωστικού αντικειμένου που ο καθένας αποφασίζει να ακολουθήσει. Οι δομές για μια τέτοια απορρόφηση απουσιάζουν, το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο σύνθετο και εν τέλει επικρατεί η νοοτροπία που θέλει την εργασία προϊόν είτε εκδούλευσης είτε συναλλαγής με την εξουσία.

Το περίφημο email, το οποίο προτρέπει σε χαμόγελα με άστοχες μαθηματικές πράξεις και μέσα από την απόλυτη υποτίμηση των εργασιακών σχέσεων ναι μεν προκάλεσε την έκπληξη και τη συνολική αποδοκιμασία αλλά επί της ουσίας αποτελεί την πιο παρωχημένη λογική που άνθησε στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Όποιος πάλι πιστεύει ότι είναι μια και μοναδική ακραία άποψη, η οποία εκφράστηκε από ένα διευθυντικό στέλεχος καλό θα ήταν να προσγειωθεί στην πραγματικότητα. Άλλωστε η ρήση ότι η εργασία είναι προνόμιο και όσοι εργάζονται είναι οι προνομιούχοι της νέας εποχής αποτυπώθηκε απ’ όλες τις κοινωνικές ομάδες.

Το τελευταίο διάστημα επιχειρείται μια προσπάθεια αντιστροφής του συγκεκριμένου κλίματος και διαμόρφωσης εκ νέου της κοινής γνώμης  κυρίως με όρους επικοινωνίας αλλά και με την επιλεκτική χρήση των αριθμών. Η πραγματική όμως κατάσταση στους χώρους δουλειάς διαψεύδει κάθε τέτοια προσπάθεια. Δυστυχώς οι περισσότεροι αριθμοί είναι συντριπτικά αμείλικτοι και η φτωχοποίηση εντείνεται με ή χωρίς εργασία. Ο κατώτατος μισθός συνεχίζει σε χαμηλά βαρομετρικά, ο μέσος μισθός συνεχώς χάνει έδαφος συγκριτικά με την Ευρωζώνη και η πραγματική ανεργία συνεχίζει σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στους νέους κάτω των 25 όπου αγγίζει το 36.6%, ενώ η 1 στις 4 περίπου γυναίκες δεν βρίσκουν εργασία. Και αν κάποτε μιλούσαμε για τις διεκδικήσεις της γενιάς των 751 ευρώ, σήμερα το μισό εκατομμύριο της δύναμης εργάζεται για 376 ευρώ, δηλαδή σε συνθήκες κανονικής φτώχειας. Εδώ ταιριάζει απόλυτα μια φράση ενός σπουδαίου Γάλλου συγγραφέα, Αλμπέρ Καμύ ότι χωρίς τη δουλειά η ζωή σαπίζει αλλά όταν η δουλειά είναι άψυχη, η ζωή εκφυλίζεται και ξεψυχάει.

Η διαδικασία διαμόρφωσης του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου για τους εργαζόμενους ιδιωτικού δικαίου της χώρας, ευτελίζει κάθε έννοια διεκδίκησης και προβλέπεται από το άρθρο 103 του ν.4172/2013 με απόφαση που ορίζει ότι οι τελικές αποφάσεις λαμβάνονται από τον Υπουργό Εργασίας μετά από σύμφωνη γνώμη του Υπουργικού Συμβουλίου. Όμως η νομοθετική αυτή ρύθμιση του 2013 αφορούσε ουσιαστικά χρονικό διάστημα που ήδη έχει παρέλθει (2 χρόνια) χωρίς η κυβέρνηση, όπως όφειλε, να εφαρμόσει την διαδικασία αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου.

Στα πρώτα άμεσα βήματα της αποκατάστασης των εργασιακών σχέσεων θα πρέπει να επανέλθει η αρμοδιότητα καθορισμού του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου στους κοινωνικούς εταίρους μέσω των συλλογικών διαπραγματεύσεων όπως επίσης κρίνεται αναγκαίος και ο συνυπολογισμός της προϋπηρεσίας στις 3ετίες και μετά το 2012 με την κατάργηση της διάταξης του άρθρου πρώτου, υποπαραγράφου ΙΑ 11, περ.3στ του ν.4093/2012 (Α΄ 222).

Η εργασία βρίσκεται σε άρρηκτη σχέση με το βιοτικό επίπεδο και την πραγματική οικονομία άρα θα πρέπει να αποτελέσει το βασικό πυλώνα για την Ελλάδα του 2020. Οι κοινωνικοί φορείς θα πρέπει να έχουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του νέου οδικού για τη δόμηση μιας σύγχρονης πολιτείας, με αρκετή πλέον φαντασία στη φαρέτρα τους ώστε να ξεπεραστούν οι αγκυλώσεις και τα κακώς κείμενα του παρελθόντος.