Τι είναι το ροχαλητό;
Το ροχαλητό είναι ο θόρυβος που προκαλείται στη διάρκεια του ύπνου από τη δόνηση των μαλακών μορίων του φάρυγγα και κυρίως της σταφυλής, κατά τη δίοδο του αέρα από τον αυλό του ανώτερου αεραγωγού, στη φάση της εισπνοής. Ο θόρυβος του ροχαλητού είναι πολύ ενοχλητικός για αυτούς που κοιμούνται μαζί μας και δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στη σχέση του ζευγαριού. Το 40-50% περίπου των ενηλίκων ροχαλίζουν μόνιμα ή περιστασιακά. Οι άνδρες ροχαλίζουν συχνότερα από τις γυναίκες, λόγω ορμονικής προδιάθεσης.
Ad - Διαφήμιση
Πού οφείλεται το ροχαλητό;
Το ροχαλητό σχεδόν πάντα οφείλεται σε περισσότερους από έναν προδιαθεσικούς παράγοντες ή ανατομικά αίτια, είναι δηλαδή πολυπαραγοντικό.
Από τα ανατομικά αίτια του ροχαλητού από τη μύτη τα πιο συχνά είναι το στραβό (παρεκτόπιση ή σκολίωση) ρινικό διάφραγμα, οι υπερτροφικές κόγχες, οι ρινικοί πολύποδες, τα κρεατάκια (αδενοειδείς εκβλαστήσεις), οι ρινικές συμφύσεις.
Όσον αφορά τα ανατομικά αίτια που προκαλούν ροχαλητό από το φάρυγγα, τα συχνότερα είναι οι υπερμεγέθεις αμυγδαλές, η υπερτροφική σταφυλή, η χαλάρωση μαλθακής υπερώας, οι στενές πλάγιες ή οπίσθιες καμάρες της υπερώας, η υπερτροφία της γλώσσας και άλλα.
Οι προδιαθεσικοί παράγοντες που προκαλούν ροχαλητό έχουν να κάνουν με τις γενικότερες καθημερινές συνήθειες και τον τρόπο ζωής του πάσχοντος:
η χρήση αλκοόλ, η παχυσαρκία, το κάπνισμα, τα μεγάλα γεύματα ιδίως αργά το βράδυ, η ύπτια στάση του ύπνου, ή χρήση ηρεμιστικών ουσιών ή υπνωτικών ουσιών, το ανδρικό φύλο λόγω ορμονικής προδιάθεσης, ή μεγάλη ηλικία λόγω γενικότερης χαλάρωσης των μυών του φάρυγγα, η υπερβολική κούραση στη διάρκεια της μέρας και άλλα.
Ποια είναι τα συμπτώματα του ροχαλητού;
Τα κυριότερα συμπτώματα του ροχαλητού είναι, οι πρωινοί πονοκέφαλοι, η κακοδιαθεσία, ο ανήσυχος και κακής ποιότητας ύπνος, η ξηρότητα του στόματος το πρωί, το αίσθημα πρωινής κόπωσης, η ασυνήθιστη υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας και άλλα. Επίσης, σε πιο βαριές περιπτώσεις, ενδέχεται να επιπλέκεται και με επεισόδια άπνοιας στον ύπνο, δηλαδή διακοπής της αναπνοής και του οξυγόνου, που διαρκούν από λίγα δευτερόλεπτα μέχρι και πάνω από ένα λεπτό, οπότε υπάρχει ενδεχόμενο να μιλάμε για σύνδρομο υπνικής άπνοιας.
Πότε μπορεί να γίνει επικίνδυνο το ροχαλητό; Τι είναι η “υπνική άπνοια” και πώς γίνεται η διάγνωση της;
Αρκετές φορές το ροχαλητό μπορεί να συνοδεύεται από διακοπές στην αναπνοή και την οξυγόνωση του ασθενούς, που διαρκεί κάποια δευτερόλεπτα ή και περισσότερο από λεπτό (άπνοια ύπνου). Σε περίπτωση που το ροχαλητό συνοδεύεται από διαπιστωμένα επεισόδια άπνοιας, δηλαδή διακοπής της αναπνοής και του οξυγόνου κατά τη διάρκεια του ύπνου, τότε υπάρχει ο κίνδυνος το ροχαλητό να αποτελεί σύμπτωμα και να ανήκει σε ένα γενικότερο σύνδρομο που λέγεται Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας.
Πώς γίνεται η διάγνωση των αιτίων του ροχαλητού;
Για να βρούμε ποια αίτια προκαλούν ροχαλητό, πρέπει πρώτα να γίνει μια λεπτομερής λήψη του ιατρικού ιστορικού, των συνηθειών και του τρόπου ζωής του πάσχοντος. Στη συνέχεια, ακολουθεί ειδική εξέταση Βιντεοενδοσκόπησης με εύκαμπτου τύπου μικροκάμερα τελευταίας τεχνολογίας, που παρέχει υψηλή ανάλυση και άριστη ευκρίνεια.
Πώς είναι δυνατό να προληφθεί το ροχαλητό;
Ο έλεγχος σωματικού βάρους και κυρίως η μείωση της περιμέτρου του λαιμού παίζει σημαντικό ρόλο στον περιορισμό του ροχαλητού. Επιπλέον, η ελάττωση ή διακοπή του καπνίσματος και η αποφυγή χρήσης αλκοόλ κυρίως κατά τις βραδυνές ώρες είναι τα πιο σημαντικά μέτρα που πρέπει να πάρουμε για να περιορίσουμε το ροχαλητό. Επίσης, ένα ελαφρύ δείπνο τουλάχιστον 3 ώρες πριν πέσουμε στο κρεβάτι συντελεί σε αυτή την κατεύθυνση. Εξίσου βοηθάει και η αποφυγή της ύπτιας στάσης του ύπνου, που προδιαθέτει σοβαρά για έντονο ροχαλητό.
Πώς γίνεται η θεραπεία του ροχαλητού με υπερήχους;
Ανάλογα με το ποιο είναι ανατομικό εμπόδιο που προκαλεί στένωση του ανώτερου αεραγωγού και ροχαλητό, γίνεται και η αντίστοιχη θεραπεία με χειρουργικούς υπερήχους.
Οι χειρουργικοί υπέρηχοι είναι μια σύγχρονη συσκευή, που αποτελείται από μια γεννήτρια που παράγει ταλαντώσεις πολύ υψηλών συχνοτήτων. Μέσω ενός ειδικού κυματοδηγού μεταφέρονται στο κοπτικό όργανο του υπερήχου, το οποίο και διορθώνει το υπεύθυνο ανατομικό εμπόδιο (διάφραγμα, κόγχη, αμυγδαλές, σταφυλή) που προκαλεί ροχαλητό ή και άπνοια. Συνήθως, γίνεται μια μείωση του μεγέθους της σταφυλής σε συνδυασμό με σκλήρυνση της μαλθακής υπερώας με υπερήχους για καλύτερο αποτέλεσμα στον περιορισμό του ροχαλητού. Σε περιπτώσεις, όπου το ροχαλητό οφείλεται στο στραβό διάφραγμα είναι απαραίτητο να γίνει με τους υπερήχους διόρθωση του ρινικού διαφράγματος (χόνδρος), εφόσον αυτό εμποδίζει τη ροή του αέρα από τη μύτη.
Ποια πλεονεκτήματα παρουσιάζουν οι υπέρηχοι;
- Οι υπέρηχοι λειτουργούν σε χαμηλές θερμοκρασίες και δεν κάνουν εγκαύματα και μεγάλες κακώσεις στους ιστούς.
- Λόγω των πολύ υψηλών συχνοτήτων στις οποίες δουλεύουν, δημιουργούν συνθήκες τέλειας αποστείρωσης, περιορίζοντας έτσι τις μετεγχειρητικές λοιμώξεις.
- Δε χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί καλέμι (στο διάφραγμα) ή νυστέρι και δε δημιουργείται μετεγχειρητικός πόνος, αιμορραγία, ούτε οιδήματα ή και μελανιές και σημάδια στο πρόσωπο.
- Εφαρμόζονται ακόμα και χωρίς Γενική Αναισθησία, δηλαδή με Αναισθησιολογική μέθη ή τοπική.
- Γενικά, χάρη στην τεχνολογία των υπερήχων, η όλη διαδικασία είναι πιο ήπια για τον ασθενή, δεν είναι απαραίτητο να παραμείνει για ένα βράδυ σε κλινική και επιστρέφει από τη επόμενη μέρα στις δραστηριότητές του.
Δρ. Ηλίας Φωτόπουλος
-Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος
-Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
